«Para waliqlla kanqa»: PREDICCIÓN CLIMÁTICA (Zona Andina):

14/03/2026

Suplementos especiales

PREDICCIÓN DEL TIEMPO CICLO 2029-2020 (Zona Andina): Periódico “Conosur Ñawpaqman” comunidadesta puriyqacharimurqa, waturispa imayna señas kachkan?, kay wata paras kallanqachu?, pisinqachu?, mayqin maki tarpusqataq lluqsinqa?, mayqin mit’a mikhunapaq jina puqunqa?. Chay tukuy yachayninta willariwanchik, Yachaqkunaqa kachun cambio climaticopis kikinta qhawachkallankupuni tiempotaqa. Wakin ninku, señas manaña kikinchu, pantachikun, chaywan mana chaywan qhawanapuni, chayman jina tarpunapaq.

 T E S T I M O N I O S – A Y O P A Y A

 

“Qhasa kanqa ñawpaq tarpuypaq”

 

Ayopaya Predicción Tata Dionicio Mamani chillavi

 

Dionicio Mamani Pampa (Chillavi) nirqa: “Tiempomantaqa t’ukuspalla kachkani, qhasachu kanqa nichkani. Rumita k’ampamuni sut’iyayta, chhullunkan karqa, qhasapaq, jump’in chayri sumaq watapaq. Tiempo qhawanataqa qunqarpapusqani, qanpuni yuyarichisawanki, jisq’un chunka watayukña kachkani, yuyay chinkapunña á».

«Rumipi 1 agosto qhasa karqa. Uyyy qhasa kanqa, ñawpaq tarpuypaq. Iskay p’unchay agosto killapi, chawpi tarpuy; kimsa p’unchayri qhipa tarpuy, Todos Santos chayta. Manaña runa kaypi sayanchu, llaqtaman rirapunku, ch’usaq, ch’usaqllaña wasisqa; lluqallaspis waynuyapunkutaq, llaqtaman chiqanta ripunku, imillaspis sipachakuytawan llaqtaman ripunku”.

 

“Para waliqlla kanqa”

 

Ayopaya Predicción Juana Mamani Cachi


Doña Juana Mamani Cachi (Ayopaya): “1 de agosto karqa qhipa tarpuysituyuk, tardellataña phuyu lluqsimurqa, chiri kanqa, chay nichkan tumpita qhipata tarpunata. 2 de agosto waliqlla karqa, phuyus k’achitu karqa, puraq ladomanta lluqsimurqa. Chayqa chawpi tarpuy waliqlla kananta. Parapis waliqlla kanqa. 3 de agosto pisilla phuyus kan, qhipas pisi kanqa. Rumita qhawarimullarqanitaq chawpi p’unchay chayta, jump’isarqa. Papa puqullanqachá. Rumi mana qhasayukchu. Q’ulachapis mana qhasayukchu, sumaq llamp’itu uchhpita”.

 

“Vallespicha aswan puquy kanqa”

 

Ayopaya Predicción Juana Mamani Calizaya Bajo Chillavi


Doña Juana Condori Calizaya (Bajo Chillavi-Ayopaya): “1 Agosto p’unchayqa phuyu tarde ladoña lluqsimurqa, chiri kanqa, chay nichkan tumpita qhipata tarpunata. Chiri kanqa. 2 de Agosto p’unchayqa waliqlla karqa, phuyus k’achitu karqa, puraq ladomanta lluqsimurqa. Nichkawanchik chawpi tarpuy waliqlla kananta. Parapis waliqlla kanqa. Kimsa p’unchay agostopiqa pisilla phuyus kan, qhipas pisi kanqa. Rumita qhawarimullarqanitaq chawpi p’unchay chayta, jump’isarqa. Papa puqullanqachá. Rumi mana qhasayukchu. Q’ulachapis mana qhasaykukchu, sumaq llamp’itu uchhpita”.

 

“Atuqpis t’ipi t’ipita waqasqa, saqra wata atinman kayta”

 

Ayopaya Predicción Octavio Ríos


Don Octavio Ríos, Juch’uy Jatun Rumi (norte Ayopaya): “1 de Agosto ni ima phuyu karqachu, 2 kikillantaq, 3 de agosto pisi phuyitu lluqsimurqa, manapuni allin phuyu karqachu, icha qhasa, ch’aki wata kanman. Rumi ukhuta qhawarqani, escarchasqa karqa, chay qhasa kananpaqcha kanman. Chawpi tarpuycha waliq kanman, Atuqpis waqasqa as t’ipi t’ipita niwan allchhiy, chay kanman as saqra watapaq. Octubrepi mana paraqchu kunanta jinaqa, tiempo q’ala ujinayasqa. Ch’aska qhipaman tumpata kutirin, waliqllacha kanqa kutirpas. Kay watataqa.

 

Ayopaya Predicción Qolacha alistando

 

Estas y otras entrevistas, y otros testimonios sobre predicción del tiempo en el periódico Conosur Ñawpaqman Nº 173. Noviembre de 2019

CENDA

Más publicaciones

Elecciones Generales 2020: «AMAÑA PANTAYKUNA KANMANCHU» (pdf)

CENDA / 9 de Noviembre de 2020. Control social y DEFENSA de DERECHOS es tarea de todos: Días previos a la...

Leer más 14/03/2026
“Allqamari papa tarpusaptinchik tiyaykamun chayqa, mana puqunchu” (Norte Potosí)

TIEMPO QHAWARIY  Región Norte Potosí: Kay Norte Potosí comunidadespi tiyan may chhika warmi runas,...

Leer más 14/03/2026
RRHH: Vigilancia Ambiental y Monitoreo Comunitario del Agua

En los últimos 10 años, la sobre explotación de recursos naturales, la apuesta...

Leer más 14/03/2026
Suplemento Campaña en contra de los transgénicos

Con el objetivo de reflexionar sobre la problemática y políticas agropecuarias a nivel nacional...

Leer más 14/03/2026
COLUMNA: Comunidades agrícolas y la predicción climática

ANÁLISIS: Las familias de las comunidades campesinas han desarrollado saberes orales que son manejados y...

Leer más 14/03/2026
“Tarku qhipata t’ikan, para qhipakama kanqa”: PREDICCIÓN CLIMÁTICA (Conosur)

PREDICCIÓN DEL TIEMPO CICLO AGRÍCOLA 2019-2020 (Región Conosur de Cochabamba) Periódico “Conosur...

Leer más 14/03/2026

Fermín Visite nuestra pagina web anterior
Fermín