Jamp’atumanta Katarimantawan

Yachanchik jina Chaparepiqa tukuy ima plantitas tiyan, frutas, tukuy laya qhurasta tariy atinchik, ancha k’achitu lugar, chanta kallantaq achkha khuritus, animalitus ima, paykunaqa paykunapura mikhunakunku kawsanankupaq.

Kayta willarisqaykichis, kayqa pasasqapuni nin jaqay sindicato Jerusalén nisqapi, kay pertenecen central Zabalaman, municipio Puerto Villarroel.  

 Kay sindicatopi luz wasispiqa niraq karqachu, familiasqa mecherollawan, velallawan k’anchakuq kanku. Wasispis palmallamanta karqa, mana punkusninpis karqachu, tumpa cercasqalla karqa. Ajina kaptin ima khuruspis, animalespis yaykullaq wasismanqa.

Chaypi uk ch’isiyaykuypi, uk señora misk’i mikhuna mikhurikusasqa wawasninwan, niraq mecherota jap’ichisqachu, tumpa laqhitaña karqa nin, chaypi sinchi mancharisqa uk Jamp’atu rikhurimusqa.

Jamp’atuqa phinkisqa, phinkispa, apuritayllata wasi ukhuman yayakumusqa, phinkillasqapuni mana runatapis manchachikusqachu, casi señoraq polleranman suskhuykusqa nin. Wawasqa mikhuna platosninkuta pataman uqharisqanku mana Jamp’atu yaykunanpaq, señorataq apurayta sayariytawan Jamp’atuta wakhiyasqa, Jamp’atuqa mana ripuy munasqachu, sinchi mancharisqa q’uncha wasaman pakaykukusqa.

Uknin warmi wawan ancha machachikuq jamp’atuta, mancharikuytawanqa ajinata nisqa:

– Mamay imaqtin chay Jamp’atu mana lluqsiy munanchu wasimanta, wakhiyay á, jina nisaptintaq wasi punkutaqa uk jatun Katari yaykumusasqa nin.

Wawasninqa q’ala mancharikusqanku, manchharikuytawantaq platosninkuta chuqaraytawan ayqikusqanku nin, mamantaq uknin imillanta kamachisqa.

– Waway,  jaqay k’aspi apamuway Katari wañuchinaypaq, wawantaq chayratitu uqhariytawan apasqa.

Katariqa wasi ukhuman yaykuykamusallanpuni nin, mana runatapis manchachikuspa, phiñarikuspa aswan Jamp’atuman sipinanpaq chinpayta munasqa. Jamp’atutaq phinkispa, phinkispa warmiq chakinman pakaykukunanpaq ayqirisqa, Kataritaq warmimanpis chinpaykuyta munallasqataq, katariqa sinchi phiñakuspa warmitaqa khaniy munasqa.

Jinapi uknin wawan k’aspi pasachisqa mamanman, chay k’aspiwantaq señoraqa katarita siq’uy munasqa, katariqa sinchi phiñarikuspa wasi cercaman wasarisqa, chayratu uraqamuytawan Jamp’atuta sipiy munasqa, chaypi señoraqa katarita siq’usqa wañuchinankama, ajinapi Jamp’atuqa salvakusqa kawsananpaq.

Chaypiqa uknin wawan Jamp’atu qhawariytawan nisqa:

– Pachamamita wasiman waturikuq jamuwanchik, sinchi manchasqa chayamurqa, yacharqa salvananchikta wañunamanta, chayrayku mana ripuy munarqachu.

Jamp’atituqa sinchi kusisqa phinkispa, phinkispa llant’a k’uchuman chinpaykapusqa. Sut’iyaysitumanta señoraqa wayk’uq jatarimusqa, chaypi q’uncha jap’ichichkaptin Jamp’atuqa phinkispa phinkispa ch’umi ukhuman yaykusaqta rikhusqa.

Qillqan: Zulma Porco – CENDA

Willariwanchik: Bartolina Cocho – Jerusalén, provincia Carrasco Tropical